In de praktijk levert het berekenen van kinderalimentatie bij samengestelde gezinnen veel geschillen op. Een samengesteld gezin is een gezin waarbij tenminste één van de ouders ook kinderen uit een vorige relatie heeft. In een recente uitspraak van de Rechtbank Den Haag van 14 april 2026 (ECLI:NL:RBDHA:2026:11777) wordt de zogeheten ‘verhoudingenmethode’ toegepast om de draagkracht van de alimentatieplichtige eerlijker te verdelen over de kinderen.

Hoe wordt kinderalimentatie berekend?

Eerst wordt de behoefte van het kind vastgesteld. Dit is wat het kind per maand kost. Hierbij wordt gekeken naar het gezinsinkomen toen de ouders nog een relatie hadden. Dit is namelijk het financiële niveau dat het kind is gewend.

Daarna wordt de draagkracht van alle alimentatieplichtigen berekend. Dit is wat zij kunnen betalen aan kinderalimentatie en wordt vastgesteld op basis van hun huidige inkomen. De draagkracht van alle alimentatieplichtigen wordt dan naar evenredigheid over de behoefte van het kind verdeeld.

Als de alimentatieplichtigen samen voldoende draagkracht hebben om in de behoefte van het kind te voorzien, mag degene die kinderalimentatie moet betalen nog een zorgkorting in mindering brengen op het door hem/haar te betalen bedrag.

Wat speelde er in deze zaak?

Partijen hebben een affectieve relatie gehad en hebben samen een kind dat in 2017 is geboren. Het kind woont bij de vrouw. In 2019 heeft de rechter uitspraak gedaan over de hoogte van de kinderalimentatie die de man voor het kind aan de vrouw moet betalen. Nadat de relatie is verbroken, heeft de man met een andere vrouw in 2024 een kind gekregen.

Een door de rechter vastgestelde kinderalimentatie kan worden gewijzigd als er sprake is van gewijzigde omstandigheden, waardoor de kinderalimentatie niet meer aan de wettelijke maatstaven voldoet. De rechtbank is in deze zaak van oordeel dat er sprake is van gewijzigde omstandigheden, aangezien het inkomen van de man – buiten zijn schuld – is gewijzigd. De kinderalimentatie dient opnieuw te worden berekend.

Hoe wordt kinderalimentatie berekend bij samensgestelde gezinnen?

Bij de herberekening van de kinderalimentatie voor het eerste kind, moet rekening worden gehouden met het feit dat de man nu ook onderhoudsplichtig is voor het tweede kind.

De behoefte van beide kinderen moet apart worden berekend. Immers, de periode waarin de behoefte wordt berekend – met het dan geldende inkomen van zijn/haar ouders – is verschillend voor beide kinderen. Hetzelfde geldt voor de berekening van de draagkracht van de alimentatieplichtigen, aangezien de moeders van de kinderen een ander inkomen hebben.

In deze zaak heeft de man onvoldoende draagkracht om – samen met de moeders van beide kinderen – in de volledige behoefte van de kinderen te voorzien. Hoe wordt dan de draagkracht van de man over de kinderen verdeeld?

In het verleden werd door rechters vaak de draagkracht van de alimentatieplichtige verdeeld over de kinderen (gelijk of naar de behoefte van de kinderen). Dan werd per gezin een draagkrachtvergelijking gemaakt met de andere ouder. Als de ouders een tekort aan draagkracht hadden om in de behoefte van hun kind te voorzien, werd dit tekort evenredig verdeeld over de ouders in dat gezin.

In deze zaak heeft de rechter de ‘verhoudingenmethode’ toegepast. Hierbij wordt er gerekend alsof er maar één gezin is. De volledige draagkracht van de alimentatieplichtigen (dus ook van de man) wordt in elk gezin apart berekend. Dan wordt een draagkrachtvergelijking gemaakt. Dit wordt ook gedaan voor het andere gezin. Dan staat vast wat de alimentatieplichtige voor elk kind aan kinderalimentatie zou moeten betalen. In deze zaak heeft de man onvoldoende draagkracht om in zijn aandeel van beide kinderen te voorzien. Als de alimentatieplichtige een tekort aan draagkracht heeft, wordt dit tekort naar evenredigheid over beide gezinnen verdeeld.

Deze methode moet leiden tot een eerlijkere verdeling van de financiële lasten over alle onderhoudsplichtigen bij samengestelde gezinnen.

Conclusie

De uitspraak van de Rechtbank Den Haag van 14 april 2026 laat zien hoe kinderalimentatie kan worden berekend als er sprake is van samengestelde gezinnen. Rechters gebruiken steeds vaker een variant van de verhoudingenmethode om in complexe samengestelde gezinnen tot maatwerk te komen en ongewenste uitkomsten te voorkomen. Omdat toepassing van die verhoudingenmethode best ingewikkeld is, is het dan ook aan te raden om hierbij juridisch advies van een in het familierecht gespecialiseerde advocaat in te winnen.

Bij SPEE advocaten & mediation hebben wij ruime ervaring in het familierecht. Wij begeleiden cliënten in Maastricht en daarbuiten met deskundig en betrokken advies. Heeft u vragen over het berekenen van alimentatie of wilt u weten wat deze uitspraak voor uw situatie kan betekenen, neem dan gerust contact met ons op.