Als een huwelijk of een geregistreerd partnerschap wordt ontbonden en één van de partners kan niet in zijn/haar eigen levensonderhoud voorzien, kan er door de rechter partneralimentatie aan een van de ex-echtgenoten worden opgelegd. Uiteraard kan dit enkel als de alimentatieplichtige ook in staat is om een bijdrage te betalen. De hoogte van de partneralimentatie wordt vastgesteld aan de hand van de welstand die partijen tijdens het huwelijk/geregistreerd partnerschap hadden. Daarnaast dient de rechter de termijn waarover partneralimentatie moet worden betaald vast te stellen met inachtneming van de wettelijke bepalingen. Dit biedt zekerheid voor zowel de alimentatieplichtige- als de gerechtigde. Kan de alimentatiegerechtigde deze vastgestelde termijn verlengen?

Termijnen voor betaling van partneralimentatie

De duur van de alimentatie worden bepaald aan de hand van wettelijke richtlijnen. Op 1 januari 2020 zijn de termijnen waarover partneralimentatie moet worden betaald gewijzigd. Vóór deze datum bedroeg de maximale termijn 12 jaar. Als u gaat scheiden na 1 januari 2020 bedraagt de termijn waarover partneralimentatie moet worden betaald maximaal 5 jaar. Dit kan ook korter zijn als het huwelijk of geregistreerd partnerschap minder dan 10 jaar heeft geduurd. Dan is de termijn de helft van de duur van het huwelijk of geregistreerd partnerschap. Er zijn 3 uitzonderingen waarin de termijn kan worden verlengd, te weten: .

1. als er binnen het huwelijk of geregistreerd partnerschap kinderen zijn geboren. De partneralimentatie stopt dan als het jongste kind 12 jaar is geworden;
2. het huwelijk of het geregistreerd partnerschap duurde langer dan 15 jaar (op het tijdstip van indiening van het verzoek tot echtscheiding) en de alimentatiegerechtigde ontvangt binnen 10 jaar AOW. Dan stopt de partneralimentatie als de AOW start;
3. het huwelijk of het geregistreerd partnerschap duurde langer dan 15 jaar (op het tijdstip van indiening van het verzoek tot echtscheiding) en de alimentatiegerechtigde is geboren op of voor 1 januari 1970 en krijgt over meer dan 10 jaar AOW. Dan duurt de alimentatie 10 jaar.

.
Als er meerdere van deze situaties spelen, geldt de langste termijn. De termijn begint te lopen op de datum dat de echtscheidingsbeschikking wordt ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Na afloop van de wettelijke termijn stopt de betalingsverplichting automatisch.

De partneralimentatie kan worden beëindigd voor afloop van de vastgestelde termijn. Dit kan het geval zijn als de alimentatiegerechtigde zelf weer genoeg inkomen heeft om in zijn/haar eigen levensonderhoud te voorzien, als de alimentatiegerechtigd gaat trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaat of gaat samenwonen of als de alimentatiegerechtigde overlijdt.

Verlenging van de termijn voor betaling van partneralimentatie

Als op het einde van de termijn – waarover partneralimentatie moet worden betaald – blijkt dat de alimentatiegerechtigde onevenredig zwaar wordt getroffen als de partneralimentatie stopt, kan hij/zij een verzoek bij de rechter indienen om de termijn te verlengen.

De rechter zal een dergelijk verzoek niet vaak toewijzen. Het verlengen van de partneralimentatie van 5 jaar is een uitzondering op de hoofdregel. Er moet bij de alimentatiegerechtigde sprake zijn van bijzondere omstandigheden – gelet op alle omstandigheden van het geval – waardoor hij/zij onevenredig zwaar wordt getroffen. Er moet worden aangetoond dat als de partneralimentatie stopt dit voor de alimentatiegerechtigde leidt tot een onredelijke of onbillijke situatie.

Dit verzoek moet bij de rechtbank worden ingediend voordat drie maanden sinds de beëindiging van de termijn zijn verstreken. Dit is nog eens bepaald in een uitspraak van Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch (ECLI:NL:GHSHE:2023:3257). In deze uitspraak verzocht de alimentatiegerechtigde in de echtscheidingsprocedure om de duur van de partneralimentatie te bepalen op 10 jaar in plaats van 5 jaar, ter voorkoming van een nieuwe procedure in de toekomst. De rechter oordeelde dat er geen wettelijke basis is om op voorhand de termijn te verlengen. De alimentatiegerechtigde kan een dergelijk verzoek pas bij het verstrijken van de termijn indienen, omdat alleen op dat moment alle relevante en actuele omstandigheden kunnen worden meegenomen. Hetzelfde werd geoordeeld in een zaak bij de Rechtbank Rotterdam (ECLI:NL:RBROT:2021:13757).

Wat zouden redenen kunnen zijn om een verzoek tot verlenging in te dienen?

Aangezien de termijnen zijn gewijzigd op 1 januari 2020 is er nog niet veel jurisprudentie over dit onderwerp.

Onderstaand worden een aantal situaties genoemd waarbij een verlengingsverzoek kans van slagen zou kunnen hebben. Uiteraard is dit afhankelijk van alle feiten en omstandigheden van het geval en wat de alimentatiegerechtigde kan onderbouwen. De rechter zal een belangenafweging moeten maken..

• de alimentatiegerechtigde is voor of tijdens het huwelijk arbeidsongeschikt of ziek geworden, waardoor hij/zij in de voor hem/haar geldende termijn niet in staat is geweest om in zijn/haar eigen levensonderhoud te voorzien;
• de alimentatiegerechtigde heeft de zorg over een gehandicapt of ernstig ziek kind;
• de alimentatiegerechtigde die aantoonbaar meerdere keren aan de alimentatieplichtige heeft gevraagd om ook zorgtaken voor de kinderen op zich te nemen en die dit weigert.

.
Er zijn een aantal uitspraken waarin de alimentatiegerechtigde naar het oordeel van de rechter onvoldoende heeft aangetoond dat er sprake is van een schrijnende situatie die verlenging van de alimentatietermijn rechtvaardigt. In een uitspraak van het Gerechtshof in Amsterdam (ECLI:NL:GHAMS:2024:460) heeft de rechter het verzoek van de alimentatiegerechtigde afgewezen, aangezien deze na de echtscheiding voltijds is gaan studeren en daardoor maar deels kan werken. Dit is de keuze van de alimentatiegerechtigde en is niet het gevolg van een keuze die partijen tijdens het huwelijk hebben gemaakt. De gevolgen van deze keuze dienen voor rekening van de alimentatiegerechtigde te komen, ook als dit betekent dat deze tijdelijk een inkomen net boven bijstandsniveau heeft.

Conclusie

Rechters zijn terughoudend in het toewijzen van een verzoek tot verlening van de termijn waarover partneralimentatie moet worden betaald. Hoe een rechter oordeelt is afhankelijk van alle omstandigheden van het geval en wat de alimentatiegerechtigde aantoont om zijn/haar verzoek te onderbouwen. Het is dus belangrijk om samen met een gespecialiseerde advocaat te bekijken of de feiten en omstandigheden aanleiding geven voor het indienen van een verzoek bij de rechter.

Als u een dergelijk verzoek wilt indienen of als uw ex-partner dit verzoek indient bij de rechtbank, is het verstandig om juridisch advies in te winnen over de door u te volgen stappen. Bij SPEE advocaten & mediation hebben wij jarenlange ervaring in het familierecht. Neem voor deskundig advies gerust contact met ons op! Contactpagina SPEE advocaten & mediation.