Wie personeel uitleent of personeel inhuurt via een uitzendbureau, detacheerder of andere uitlener, krijgt vanaf 2027 te maken met nieuwe regels. Met de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) wordt een toelatingsstelsel ingevoerd voor ondernemingen die arbeidskrachten ter beschikking stellen.

De gevolgen zijn niet alleen relevant voor uitzendbureaus. Ook detacheerders en andere ondernemingen die werknemers aan derden ter beschikking stellen kunnen onder de nieuwe regels vallen. Bovendien krijgen ook de bedrijven die deze arbeidskrachten inhuren – de inleners – een eigen verantwoordelijkheid.

Wat gaat er precies veranderen en wanneer moet u actie ondernemen?

Waarom komt er een toelatingsstelsel?

De Wtta is bedoeld om misstanden op de uitleenmarkt tegen te gaan en de positie van arbeidskrachten – in het bijzonder arbeidsmigranten – beter te beschermen. Tegelijkertijd moet de wet zorgen voor een gelijker speelveld tussen ondernemingen die personeel ter beschikking stellen.

De kern van het nieuwe systeem is eenvoudig: vanaf 2028 mag een onderneming in beginsel alleen nog arbeidskrachten ter beschikking stellen als zij daarvoor officieel is toegelaten.

De uitvoering van het stelsel komt in handen van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU).

Aan welke voorwaarden moet een uitlener voldoen?

Om voor toelating in aanmerking te komen, moet een uitlener aan verschillende voorwaarden voldoen. Zo moet onder meer een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) worden overgelegd en geldt in beginsel een waarborgsom van € 100.000.

Daarnaast moet de onderneming aantonen dat zij de relevante arbeidsrechtelijke, fiscale en sociale regelgeving naleeft. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de regels rondom het wettelijk minimumloon.

Inspectie-instellingen zullen controleren of uitleners aan de gestelde eisen voldoen. De NAU beslist vervolgens namens de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de toelating. Een toelating kan onder omstandigheden ook worden geschorst of ingetrokken.

Niet alleen uitzendbureaus

De naam van de wet kan enigszins op het verkeerde been zetten. De Wtta is namelijk niet uitsluitend relevant voor klassieke uitzendbureaus.

Ook andere ondernemingen die arbeidskrachten tegen vergoeding aan een ander ter beschikking stellen om onder leiding en toezicht van die ander werkzaamheden te verrichten, kunnen met de toelatingsplicht te maken krijgen. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde detacheringsconstructies.

Voor ondernemingen die personeel aan andere bedrijven ter beschikking stellen, is het daarom verstandig om tijdig te beoordelen of hun dienstverlening binnen de reikwijdte van de Wtta valt.

Ook inleners moeten opletten

Een belangrijk onderdeel van de Wtta is dat de verantwoordelijkheid niet uitsluitend bij de uitlener wordt gelegd.

Vanaf het moment dat de toelatingsplicht wordt gehandhaafd, mogen bedrijven in beginsel alleen arbeidskrachten inhuren van een toegelaten uitlener. Inleners zullen dus moeten controleren of de partij met wie zij zaken doen daadwerkelijk is toegelaten.

Daarmee wordt de keuze voor een uitzendbureau of andere personeelsleverancier niet langer uitsluitend een commerciële aangelegenheid. Ook vanuit juridisch en compliance-oogpunt wordt het belangrijk om te controleren met wie wordt samengewerkt.

Wie arbeidskrachten inhuurt via een uitlener die niet over de vereiste toelating beschikt, kan namelijk zelf met handhaving en een boete worden geconfronteerd.

Wanneer gaan de nieuwe regels gelden?

De invoering vindt gefaseerd plaats.

De Wtta treedt op 1 januari 2027 in werking. Voor bestaande uitleners die gebruik willen maken van de overgangsregeling is met name de periode van 1 november tot en met 31 december 2026 van belang. Zij moeten zich in die periode aanmelden bij de NAU.

Vervolgens kan in 2027 de toelating worden aangevraagd. Vanaf 1 januari 2028 gaat de Nederlandse Arbeidsinspectie de toelatingsplicht handhaven.

Dat lijkt misschien nog ver weg, maar voor ondernemingen die onder de Wtta vallen is het verstandig om niet tot het laatste moment te wachten.

Wat betekent dit voor de praktijk?

Voor uitzendbureaus, detacheerders en andere ondernemingen die personeel ter beschikking stellen, is het raadzaam om nu al in kaart te brengen of zij onder de Wtta vallen en, zo ja, of zij aan de toelatingsvoorwaarden kunnen voldoen.

Ook voor werkgevers die regelmatig personeel inhuren, verdient de Wtta aandacht. Zij zullen hun contracten en interne processen zo moeten inrichten dat straks kan worden gecontroleerd of een uitlener daadwerkelijk over de vereiste toelating beschikt.

De belangrijkste aandachtspunten zijn dan ook:

• beoordeel of sprake is van het ter beschikking stellen van arbeidskrachten in de zin van de wet;
• controleer als uitlener tijdig welke toelatingsvoorwaarden op uw onderneming van toepassing zijn;
• houd rekening met de overgangsregeling en de daarvoor geldende termijnen;
• inventariseer als inlener via welke uitzendbureaus, detacheerders en andere leveranciers personeel wordt ingehuurd;
• zorg ervoor dat vanaf de handhaving van de toelatingsplicht alleen wordt gewerkt met partijen die aan de wettelijke eisen voldoen.
  .

Tot slot

De Wtta brengt een belangrijke verandering mee voor de Nederlandse uitleenmarkt. Daarbij is vooral van belang dat de nieuwe regels zich niet beperken tot malafide uitzendbureaus of tot ondernemingen die voornamelijk met arbeidsmigranten werken. Ook reguliere uitzendbureaus, detacheerders en andere ondernemingen die arbeidskrachten ter beschikking stellen kunnen ermee te maken krijgen.

En ook de inlener blijft niet buiten schot.

Laat daarom tijdig beoordelen wat de Wtta voor u, uw organisatie en/of uw bestaande contracten betekent.

Heeft u vragen over het ter beschikking stellen of inhuren van personeel of over de gevolgen van de nieuwe wetgeving voor u of uw onderneming? Neem dan gerust contact op met een van de arbeidsrecht advocaten van SPEE advocaten & mediation.

mr. Monique J.E. Spee, advocaat en MfN-registermediator