Mocht u een huwelijk vóór 1 januari 2018 zijn aangegaan, geldt er automatisch een gemeenschap van goederen tussen de echtgenoten. Als u dit niet wilt, dient u huwelijkse voorwaarden te maken. Getrouwd ná 1 januari 2018? Dan geldt er een beperkte gemeenschap van goederen tussen de echtgenoten. Mocht u dit niet willen, moet u huwelijkse voorwaarden overeenkomen. De keuze die u maakt heeft grote gevolgen voor de verdeling van bezittingen en schulden zowel tijdens als na het huwelijk.

Het is dus van belang om vóór het aangaan van het huwelijk afspraken te maken over welke gemeenschap u tot stand wilt brengen met uw partner. Denkt u dat u te laat bent omdat u al getrouwd bent en niet de juiste keuze heeft gemaakt? Dan heeft u door het maken of wijzigen van huwelijkse voorwaarden alsnog iets te kiezen.

Finaal verrekenbeding

Echtgenoten kunnen door middel van huwelijkse voorwaarden afspraken maken over hun vermogen dat zij opbouwen tijdens het huwelijk en aan wie deze toebehoren, maar ook wat er met deze vermogens moet gebeuren op het moment dat (één van de) partijen een verzoek tot echtscheiding bij de rechtbank indient. Bij het einde van het huwelijk moet in kaart worden gebracht wat iedere echtgenoot aan vermogen en schulden heeft.

Er zijn een aantal verrekenbedingen die partijen in hun huwelijkse voorwaarden kunnen overeenkomen, waaronder het ‘finaal verrekenbeding’. Bij dit beding moet bij een echtscheiding de waarde van de vermogens worden vastgesteld en moet de echtgenoot met het meeste vermogen een bedrag aan de andere echtgenoot betalen zodat beiden daarna evenveel vermogen hebben. De ene echtgenoot krijgt dan een vergoedingsrecht op de andere echtgenoot.

In het huwelijksvermogensrecht kunnen vergoedingsrechten ontstaan wanneer tussen de echtgenoten een vermogensverschuiving plaats vindt waarvoor een grond ontbreekt. Het vergoedingsrecht ontstaat op het moment dat de vermogensverschuiving plaatsvindt.

Op 11 februari 2025 heeft de Rechtbank Midden-Nederland een uitspraak gedaan over een finaal verrekenbeding dat partijen in hun huwelijkse voorwaarden zijn overeengekomen en wat hiervan het gevolg is voor verkregen schenkingen tijdens het huwelijk (ECLI:NL:RBMNE:2025:470).

In deze zaak zijn partijen in de huwelijkse voorwaarden onder andere overeengekomen dat door het huwelijk geen gemeenschap van goederen ontstaat. Dit betekent dat beiden een eigen afgescheiden vermogen hebben. Partijen zijn ook overeengekomen dat zij bij een echtscheiding zullen verrekenen alsof tussen hen een gemeenschap van goederen bestaat. Eveneens hebben zij afgesproken dat bij de vaststelling van het vermogen dat zij met elkaar moeten verrekenen, verkregen schenkingen gedaan aan één van de echtgenoten buiten beschouwing worden gelaten.

Tijdens het huwelijk heeft de man schenkingen van zijn ouders gekregen. Het staat vast dat partijen deze gelden hebben uitgegeven vóórdat het verzoek tot echtscheiding werd ingediend. Partijen verschillen van mening over de hoogte van de schenkingen. Dit is niet meer exact te achterhalen.

Tijdens het huwelijk hadden partijen gescheiden vermogens. Dat betekent dat de schenkingen tot het privévermogen van de man behoorde. Er heeft geen vermogensverschuiving plaatsgevonden. Bij een finaal verrekenbeding ontstaat pas een verrekenverplichting op het moment dat het verzoekschrift tot echtscheiding bij de rechtbank is ingediend. Het geld van de schenkingen was tijdens het huwelijk uitgegeven en dus op de datum van het indienen van het verzoekschrift niet meer aanwezig. De man kan deze bedragen dus ook niet op zijn te verrekenen vermogen in mindering brengen. De rechtbank is van mening dat er daarom geen reden is om aan de man een vergoedingsrecht toe te kennen.

De situatie kan weer helemaal anders zijn als partijen wel in gemeenschap van goederen zijn gehuwd of een ander verrekenbeding waren overeengekomen.

Om dit soort discussies te voorkomen is het raadzaam om schenkingen en erfenissen, gedaan aan één van de echtgenoten, uit te laten keren op een privé bankrekening en niet op de gezamenlijke rekening. Na ontvangst van privé gelden in de gemeenschap kan een vergoedingsrecht ontstaan.

Meestal is de ontvangst van de schenking of de nalatenschap wel te achterhalen, maar is het lastig om na het verloop van jaren nog te achterhalen waar aan dit geld is besteed. Het kan gaan om meerdere betalingen. Zo kan het geld zijn besteed aan een duurdere vakantie die zonder de schenking of de erfenis niet zou zijn gedaan. Het is van belang om te weten of dit geld is besteed aan gemeenschappelijke of privé schulden. Er kan geen verrekenvordering worden vastgesteld als niet de waarde van alle bestanddelen die tot het te verrekenen vermogen behoren bekend is.

Het is dan ook belangrijk om als u privé vermogen gebruikt voor gezamenlijke doelen, dit goed vast te leggen.

Tijdens het huwelijk geeft dit meestal geen problemen, maar bij een echtscheiding kan dit wel geschillen opleveren. Dit kunt u regelen door al vóór het huwelijk óf als u al gehuwd bent, tijdens het huwelijk, huwelijkse voorwaarden aan te gaan of te wijzigen.

Conclusie

Het is van essentieel belang om vóór het aangaan van het huwelijk duidelijk afspraken met uw toekomstige echtgenoot/echtgenote te maken over:

• trouwen in beperkte gemeenschap van goederen of in gemeenschap van goederen;
• wel of geen huwelijkse voorwaarden aangaan;
• op welke wijze de echtgenoten tijdens het huwelijk bijdragen aan de kosten van de huishouding en schulden van de gemeenschap;
• als u huwelijkse voorwaarden wilt laten op stellen: welk soort verrekenbeding wilt u overeenkomen;
• over de inbreng van eigen vermogen tijdens het huwelijk;
• overige zaken die voor u belangrijk zijn om vast te leggen.
  .

Als u voornemens bent om een huwelijk aan te gaan of tijdens uw huwelijk huwelijkse voorwaarden wil maken of wijzigen, is het verstandig om juridisch advies in te winnen over welk huwelijksgoederenregime het beste bij uw (financiële) situatie past en uw wensen goed te laten vastleggen in huwelijkse voorwaarden. Bij SPEE advocaten & mediation hebben wij jarenlange ervaring in het familierecht. Neem voor deskundig advies gerust contact met ons op! Contactpagina SPEE advocaten & mediation.