Internationale familierechtelijke geschillen kunnen juridisch ingewikkeld zijn. Zeker in een grensregio als Limburg, waar wonen, werken en gezinsleven zich regelmatig over meerdere landen uitstrekken. Denk bijvoorbeeld aan ouders met verschillende nationaliteiten of ouders die in verschillende landen wonen, een minderjarig kind dat met één van de ouders naar het buitenland verhuist, gehuwde expats die in Nederland wonen en willen scheiden of een buitenlandse rechterlijke uitspraak die moet worden gewijzigd.

Wanneer een familierechtelijk geschil internationale aspecten heeft, is niet vanzelfsprekend welke rechter bevoegd is en welk nationaal recht moet worden toegepast. Een Nederlandse rechter kan bijvoorbeeld bevoegd zijn om over een geschil te oordelen, terwijl hij daarbij buitenlands recht moet toepassen. Ook bestaat niet altijd de vrijheid om zelf te bepalen in welk land een procedure wordt gestart.

De toepasselijke regels kunnen per land aanzienlijk verschillen en daarmee grote juridische en financiële gevolgen hebben. Het is daarom belangrijk om vooraf zorgvuldig vast te stellen welke rechter bevoegd is, welk recht van toepassing is en welke mogelijkheden de betrokken partijen hebben.

In een recente uitspraak van de rechtbank Limburg van 15 oktober 2026 (ECLI:NL:RBLIM:2026:11503) stond de vraag centraal of een Nederlandse rechter de door een Duitse rechter vastgestelde kinderalimentatie opnieuw mocht beoordelen volgens de Nederlandse maatstaven.

Wat speelde er in deze zaak?

Een minderjarig kind woonde bij zijn vader in Duitsland. Een Duitse rechter heeft beslist dat het kind vanaf juli in 2024 in Nederland bij zijn moeder gaat wonen, heeft een zorgregeling vastgesteld tussen vader en het kind en heeft de kinderalimentatie op € 577,93 gesteld.

In 2025 is vader een procedure gestart in Nederland om de door de Duitse rechter vastgestelde kinderalimentatie te verlagen naar € 61,00 met ingang van december 2024.

Ter onderbouwing van zijn verzoek, voerde vader onder meer aan dat de Duitse uitspraak vanaf het begin niet aan de wettelijke maatstaven heeft voldaan, omdat de Duitse rechter niet bevoegd was om te oordelen over deze zaak, de Duitse rechter onvoldoende rekening heeft gehouden met de zorgregeling die er geldt tussen vader en het kind en dat moeder in 2024 een geregistreerd partnerschap is aangegaan, waardoor haar partner ook onderhoudsplichtig voor het kind is geworden. Dit laatste levert in Nederland een wijziging van omstandigheid op die rechtvaardigt dat er opnieuw naar de hoogte van de kinderalimentatie moet worden gekeken.

Hoe oordeelt de rechter in deze zaak?

Welke rechter is bevoegd en welk recht moet er worden toegepast?

Aangezien het kind inmiddels in Nederland woont, dient de vader op basis van de internationaal privaatrechtelijke regels bij een wijzigingsverzoek zich tot de Nederlandse rechter te wenden. Om dezelfde reden dient in deze zaak Nederlands recht te worden toegepast.

Omdat vader had aangevoerd dat de Duitse rechter in 2024 niet bevoegd was om een beslissing te nemen, dient de Nederlandse rechter hierover eerst te oordelen. De rechter stelt vast dat de Duitse rechter bevoegd was om in 2024 uitspraak te doen over de vaststelling van de kinderalimentatie en dat de rechter hierbij ook Duits recht diende toe te passen. De vader woonde in Duitsland en op grond van het toepasselijke internationale privaatrecht mocht de moeder haar verzoek bij de Duitse rechter indienen. De Nederlandse rechtbank zag geen aanleiding – zoals vader stelde – dat moeder misbruik had gemaakt van haar procesrecht door in Duitsland een procedure te beginnen.

Dat betekent dat in 2024 de Duitse rechter bevoegd was een beslissing te nemen over de kinderalimentatie aan de hand van de Duitse maatstaven die op dat moment golden.

Vervolgens moet de Nederlandse rechter vaststellen of er sprake is van een wijziging van omstandigheden die relevant is binnen het rechtssysteem waarop de oorspronkelijke beslissing is gebaseerd. Dit is dus Duits recht. Pas als dit het geval is, wordt er opnieuw beoordeelt of de hoogte van de kinderalimentatie moet worden aangepast met inachtneming van het Nederlandse recht.

In het Duitse recht geven de gewijzigde omstandigheden die vader aanvoerde (wijziging zorgregeling en een stiefvader) geen aanleiding tot aanpassing. Deze feiten zijn volgens het Duitse recht niet relevant voor vaststelling van de hoogte van de kinderalimentatie. Omdat geen sprake is van een relevante wijziging in het Duitse recht, komt de Nederlandse rechter niet toe aan het herberekenen van de kinderalimentatie.

Vader had er belang bij dat de Duitse uitspraak uit 2024 werd gewijzigd met inachtneming van het Nederlands recht. Het feit dat moeder een geregistreerd partnerschap is aangegaan en dat haar partner ook onderhoudsplichtig is geworden voor het minderjarige kind, is een feit dat in de Duitse regels niet relevant is. Ook welke zorgregeling er is vastgesteld tussen de alimentatieplichtige en het kind is in Duitsland niet van belang. Daarentegen in Nederland is dit wél een wijzigingsgrond, omdat nu niet meer twee personen (vader en moeder) onderhoudsplichtig zijn, maar drie personen (vader, moeder en stiefvader).

Aanbevelingen

Laat internationale bevoegdheid vooraf beoordelen

Een procedure starten in het verkeerde land kan onnodig tijd en kosten met zich mee brengen. In familierechtprocedures met internationale aspecten is het belangrijk om vooraf vast te laten stellen:

• welke rechter is bevoegd?;
• welk recht moet en/of kan worden toegepast?;
• welke financiële gevolgen hebben de antwoorden van de bovengenoemde vragen voor uw zaak?
  .

Kijk niet alleen naar het Nederlandse recht

Wanneer een buitenlandse rechter eerder een beslissing in een alimentatiezaak heeft genomen, is het niet vanzelfsprekend dat Nederlandse recht wordt toegepast door de Nederlandse rechter. Laat daarom eerst onderzoeken welk recht destijds van toepassing was op de uitspraak en welke maatstaven hierbij zijn gebruikt. Een verandering die naar Nederlands recht belangrijk is, hoeft dat in een ander land niet te zijn.

Verwacht niet dat gunstigere Nederlandse regels automatisch worden toegepast

Deze uitspraak laat zien dat een Nederlandse rechter terughoudend is bij het openbreken van buitenlandse alimentatiebeslissingen. De rechter maakt duidelijk dat een partij niet zonder meer kan overstappen van de Duitse naar de Nederlandse berekeningsmethode, alleen omdat de uitkomst gunstiger zou zijn.

Conclusie

Deze uitspraak laat zien dat bij internationale alimentatiezaken niet alleen wordt gekeken naar de huidige woonplaats van het kind, maar ook naar de juridische uitgangspunten waarop een eerdere buitenlandse beslissing is gebaseerd.

Het is dan ook belangrijk om bij dit soort zaken van tevoren goed te laten uitzoeken welke rechter bevoegd is, welk recht toegepast moet worden en welke feiten en omstandigheden in een situatie relevant zijn. Daarom is het aan te raden om bij internationale familierechtprocedures juridisch advies van een in het familierecht gespecialiseerde advocaat in te winnen.

Bij SPEE advocaten & mediation hebben wij ruime ervaring in het internationale familierecht. Wij begeleiden cliënten in Maastricht en daarbuiten met deskundig en betrokken advies. Heeft u vragen over procedures met internationale aspecten of wilt u weten wat deze uitspraak voor uw situatie kan betekenen, neem dan gerust contact met ons op.

mr. Patty M.J. Wetzels, advocaat