Er zijn weinig juridische onderwerpen die de gemoederen zo bezighouden als het onderwerp zzp/schijnzelfstandigheid. Op internet is er veel over te vinden, maar helaas kan de kwaliteit en betrouwbaarheid van de informatie nogal verschillen. Wij houden de ontwikkelingen voor u in de gaten. Het laatste nieuws rondom het bestaande Toetsingskader Beoordeling Arbeidsrelaties leest u hier:
Zzp’er of werknemer, hoe zat het ook alweer?
Zowel vanuit arbeidsrechtelijk als vanuit fiscaal perspectief worden de normen voor de beoordeling van arbeidsrelaties (werknemer of zzp’er?) sterk ingekleurd door de bestaande rechtspraak van de Hoge Raad. De bekende arresten Deliveroo en Uber zijn hier richtinggevend. In het Deliveroo-arrest (2023) geeft de Hoge Raad 9 gezichtspunten die van belang kunnen zijn bij het beantwoorden van de vraag of iemand werkzaam is als zelfstandige of toch als werknemer. Het gaat om:
- De aard en de duur van de werkzaamheden
- Hoe worden de werkzaamheden en de werktijden bepaald?
- In welke mate zijn de werkzaamheden én de opdrachtnemer onderdeel van de organisatie van de opdrachtgever, en dus ‘ingebed’?
- Is er een verplichting om het werk persoonlijk uit te voeren, of kan de opdrachtnemer zich laten vervangen?
- Op welke manier zijn de afspraken tot stand gekomen?
- Op welke manier wordt de beloning bepaald?
- Wat is de hoogte van de beloning (mede ten opzichte van personeel in loondienst)?
- In welke mate loopt de opdrachtnemer commercieel risico?
- In welke mate gedraagt degene die de werkzaamheden verricht zich in het economisch verkeer als ondernemer of kan hij zich als ondernemer gedragen?
.
Uit het Uber-arrest blijkt onder andere dat er geen rangorde bestaat tussen deze gezichtspunten. Waar het gaat om het 9de gezichtspunt, moet er ook rekening worden gehouden met ondernemerskenmerken van de werkende buiten de arbeidsrelatie die onder de loep wordt genomen. Als een werkende mét ondernemerskenmerken hetzelfde werk doet voor dezelfde opdrachtgever als een werkende zónder ondernemerskenmerken, dan kan het zo zijn dat de eerste persoon géén arbeidsovereenkomst heeft, maar de tweede persoon wél.
Toetsingskader fiscus en ministerie van SZW
Mede op grond van deze jurisprudentie heeft de Belastingdienst een Toetsingskader ontwikkeld. Ook het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft in juli 2026 een Toetsingskader gepubliceerd. Dit is een ingekorte versie van het document van de fiscus.
Echter: dit laatste toetsingskader van het ministerie van SWZ wordt alweer aangepast. Immers, arbeidsjuristen hebben geconstateerd dat de formuleringen in het toetsingskader afwijken van de eerdergenoemde arresten van de Hoge Raad en dus net niet helemaal kloppen. De woordvoerder van de minister van SZW heeft daarom al laten weten dat het toetsingskader wordt aangepast, zo meldt zzpnieuws.nl.
Tot slot
Kort en goed: de regels rondom de inzet van zzp’ers zijn niet plotseling veranderd. Wel is gebleken dat het Toetsingskader van het ministerie van SZW niet goed is geformuleerd. Om die reden wordt dit document naar verluid aangepast.
Er is momenteel wel nieuwe zzp-wetgeving in de maak. De bestaande jurisprudentie zal daar naar verwachting een rol in gaan spelen. Zodra daarover meer bekend is, hoort u dat uiteraard van ons. In de tussentijd kunt u natuurlijk steeds bij ons terecht met vragen over arbeid & ondernemen. Ons ervaren team van arbeidsrechtspecialisten en ondernemingsrechtadvocaten staat voor u klaar!
mr.dr. Martine E.V. van Krieken – Boersma, advocaat