Een werkgever die in een vaststellingsovereenkomst toezegt positieve referenties te zullen verstrekken, moet zich daar ook daadwerkelijk aan houden. Doet de werkgever dat niet en loopt de werknemer daardoor een nieuwe baan mis, dan kan dat leiden tot aansprakelijkheid voor de daardoor geleden schade. Dat volgt uit een recente uitspraak van de kantonrechter van de Rechtbank Midden-Nederland van 8 april 2026.
Wat speelde er?
Tussen werkgever en werknemer was eerder een beëindiging van het dienstverband geregeld via een vaststellingsovereenkomst. In die overeenkomst was opgenomen dat de werkgever positieve referenties over werknemer zou verstrekken.
Na het einde van het dienstverband solliciteerde werknemer bij de Provincie Overijssel. Die sollicitatieprocedure verliep voorspoedig. Werknemer had het arbeidsvoorwaardengesprek inmiddels succesvol afgerond en verkeerde in de veronderstelling dat indiensttreding slechts nog een formaliteit was.
In het kader van de sollicitatieprocedure vroeg de Provincie Overijssel vervolgens een referentie op bij de voormalig werkgever.
De voormalig werkgever verstrekte daarop echter een referentie waarin onder meer werd aangegeven dat het niet de kracht van werknemer zou zijn om proactief en zelfstandig te handelen en dat werknemer veel begeleiding nodig had.
Kort daarna besloot de Provincie Overijssel om werknemer toch niet aan te nemen.
Werkgever schendt afspraken uit de vaststellingsovereenkomst
De kantonrechter stelt voorop dat partijen in de vaststellingsovereenkomst expliciet hadden afgesproken dat werkgever positieve referenties zou verstrekken. Volgens de werkgever betekende dat niet dat uitsluitend positieve informatie mocht worden gedeeld en zou ruimte bestaan om ook kritische opmerkingen te maken.
De kantonrechter volgt dat standpunt niet.
Volgens de kantonrechter mochten de uitlatingen van werkgever redelijkerwijs door werknemer worden opgevat als een toezegging dat werkgever zich positief over haar zou uitlaten richting potentiële nieuwe werkgevers. De door werkgever verstrekte referentie voldeed daar duidelijk niet aan.
De kantonrechter overweegt daarbij dat opmerkingen als dat werknemer onvoldoende proactief en zelfstandig zou zijn en veel begeleiding nodig zou hebben, moeilijk als positief kunnen worden gekwalificeerd.
Van belang is daarnaast dat de werkgever zelf de vaststellingsovereenkomst had opgesteld. Voor zover onduidelijkheid zou bestaan over de uitleg van de bepaling over referenties, komt die onduidelijkheid daarom voor rekening en risico van werkgever.
Daarmee sluit de kantonrechter aan bij de bekende contractuele uitlegregels, waarbij onduidelijkheden in door één partij opgestelde bepalingen onder omstandigheden tegen die partij kunnen werken.
Causaal verband tussen referentie en afwijzing
Vervolgens moest de kantonrechter beoordelen of sprake was van een causaal verband tussen de negatieve referentie en het mislopen van de baan bij de Provincie Overijssel.
Ook die vraag beantwoordt de kantonrechter bevestigend.
Daarbij acht de kantonrechter relevant dat de sollicitatieprocedure al in een vergevorderd stadium verkeerde. Het arbeidsvoorwaardengesprek was reeds succesvol afgerond en pas ná ontvangst van de referentie besloot de Provincie Overijssel om de procedure met werknemer niet voort te zetten.
Volgens de kantonrechter is daarmee voldoende aannemelijk dat de negatieve referentie een doorslaggevende rol heeft gespeeld bij de afwijzing.
Schadevergoeding op te maken bij staat
De kantonrechter veroordeelt werkgever tot vergoeding van de schade die werknemer hierdoor heeft geleden. De omvang van die schade moet nog in een afzonderlijke schadestaatprocedure worden vastgesteld.
Een dergelijke verwijzing naar de schadestaatprocedure vindt plaats wanneer voldoende vaststaat dát schade is geleden, maar de precieze omvang daarvan nog niet eenvoudig kan worden vastgesteld.
De schade kan in een zaak als deze aanzienlijk oplopen. Denk bijvoorbeeld aan misgelopen salaris, pensioenopbouw en andere arbeidsvoorwaarden die werknemer bij de Provincie Overijssel zou hebben ontvangen.
De volledige uitspraak leest u hier.
Belang voor de praktijk
Deze uitspraak laat opnieuw zien dat werkgevers zorgvuldig moeten omgaan met referenties over voormalige werknemers, zeker wanneer daarover expliciete afspraken zijn gemaakt in een vaststellingsovereenkomst.
Werkgevers realiseren zich soms onvoldoende dat een referentie grote gevolgen kan hebben voor de loopbaan van een voormalig werknemer. Wanneer een positieve referentie is toegezegd, kan een kritische of negatieve terugkoppeling leiden tot aansprakelijkheid voor de daaruit voortvloeiende schade.
Voor werknemers is deze uitspraak relevant omdat zij hieraan steun kunnen ontlenen wanneer een voormalig werkgever gemaakte afspraken over referenties niet naleeft.
Wat kunnen de arbeidsrechtadvocaten van SPEE advocaten & mediation voor u betekenen?
Heeft u vragen over een vaststellingsovereenkomst, referenties, aansprakelijkheid van een werkgever of een afgewezen sollicitatie na een negatieve referentie? De arbeidsrechtadvocaten van SPEE advocaten & mediation adviseren zowel werkgevers als werknemers over beëindiging van arbeidsovereenkomsten, onderhandelingen over vaststellingsovereenkomsten en procedures over werkgeversaansprakelijkheid.