Zoek
Sluit dit zoekvak.
31 aug 2023 Kan een bij testament benoemd executeur ontslagen worden?

Een executeur speelt een cruciale rol bij het afhandelen van nalatenschappen en het uitvoeren van de laatste wil van de overledene. Deze taak omvat het beheren van bezittingen, schulden afhandelen en ervoor zorgen dat de wensen van de overledene worden gerespecteerd. Executeurs worden doorgaans met grote verantwoordelijkheid belast. Dat kan leiden tot  situaties waarin het nodig is om ze te ontslaan. In dit artikel zullen we enkele van de omstandigheden bespreken waarin een executeur kan worden ontslagen. Meer weten? Lees hier de volledige bijdrage.

Een executeur is iemand die in een testament is aangewezen door de overledene om de afwikkeling van zijn of haar nalatenschap te beheren en te leiden. De benoeming van een executeur gebeurt via een specifieke bepaling in het testament zelf. De overledene noemt in het testament de persoon of personen die hij of zij wil benoemen als executeur. Soms is dat een onafhankelijke buitenstaander, zoals een notaris of een financieel adviseur, maar vaak is dat één van de erfgenamen. De overledene geeft meestal ook aan welke taken en verantwoordelijkheden de executeur moeten vervullen, maar de wet kent de executeur een vast takenpakket toe met bijbehorende bevoegdheden. In het testament kunnen deze taken en bevoegdheden worden uitgebreid of juist beperkt.

De taak van de executeur eindigt als hij zijn werkzaamheden heeft voltooid. Hij is dan verplicht rekening en verantwoording af te leggen aan de erfgenamen. Desondanks kunnen sommige erfgenamen het gevoel hebben dat ze de controle over de afwikkeling van de nalatenschap verliezen als een executeur wordt benoemd. Ze moeten mogelijk beslissingen aan de executeur overlaten, zelfs als ze het daar niet mee eens zijn. Er kan onenigheid ontstaan tussen erfgenamen en de executeur als er meningsverschillen zijn over de aanpak of beslissingen die door de executeur worden genomen. Hoe komen de erfgenamen dan van de executeur af? Of hoe komt de executeur van zijn takenpakket af?

Mediation of rechterlijke tussenkomst

Wanneer er wantrouwen is tegenover de benoemde executeur kan mediation een oplossing bieden. Onder begeleiding van een gespecialiseerd nalatenschapsmediator kan onderzocht worden in hoeverre en op welke wijze de relatie te herstellen is. Het komt ook vaak voor dat een executeur na het horen van kritiek zelf liever afziet van zijn functie. Wanneer er in zo’n geval niet in het testament is opgenomen dat hij het recht heeft om vrijwillig af te treden, kan de executeur zijn ontslag vragen bij de kantonrechter. Een door de executeur zelf ingediend verzoek om ontslag moet altijd worden gehonoreerd. De achterliggende reden is dat niemand met een onwillige executeur gediend is.

Dient echter een andere belanghebbende een verzoek tot ontslag in bij de kantonrechter, bijvoorbeeld een van de erfgenamen, dan zal dat verzoek altijd gebaseerd moeten zijn op “gewichtige redenen”. Er is sprake van “gewichtige redenen” om een testamentair executeur te ontslaan wanneer er serieuze en aantoonbare gronden zijn die de rechtvaardiging vormen voor het beëindigen van de functie van de executeur. Deze redenen moeten aanzienlijk en substantieel genoeg zijn om het vertrouwen, de integriteit of de capaciteit van de executeur om zijn of haar taken naar behoren uit te voeren in twijfel te trekken. Enkele van de mogelijke situaties waarin sprake kan zijn van “gewichtige redenen” zoals hier bedoeld, zijn:

  1. Onbekwaamheid of nalatigheid

Een van de meest voor de hand liggende redenen om een executeur te ontslaan, is onbekwaamheid of nalatigheid in de uitvoering van zijn taken. Als de executeur niet in staat is om zijn of haar verantwoordelijkheden adequaat en efficiënt uit te voeren, kan dit leiden tot vertragingen, financiële verliezen en zelfs schade aan de nalatenschap. Dit kan onder meer het niet tijdig indienen van benodigde documenten, het negeren van schuldeisers of het niet handelen in het beste belang van de nalatenschap omvatten.

  1. Belangenconflicten

Een executeur moet handelen in het beste belang van de nalatenschap én de erfgenamen. Als er sprake is van belangenconflicten waarbij de executeur persoonlijke belangen boven die van de nalatenschap plaatst, kan dit leiden tot partijdigheid en verlies van vertrouwen. Bijvoorbeeld als de executeur ook een erfgenaam is en zijn of haar eigen belang boven dat van andere erfgenamen stelt, kan dit leiden tot ernstige verdeeldheid en juridische stappen.

  1. Schending van de wet of het testament

Een executeur heeft de plicht om te handelen binnen de grenzen van de wet en de bepalingen van het testament. Als de executeur deze verplichtingen schendt, zoals het negeren van specifieke wensen van de overledene zoals vastgelegd in het testament, kan dit resulteren in een legitieme reden om het ontslag van de executeur te rechtvaardigen.

  1. Gebrek aan samenwerking met belanghebbenden

Een executeur moet open communiceren en samenwerken met erfgenamen, schuldeisers en andere belanghebbenden bij de nalatenschap. Als de executeur weigert om informatie te verstrekken, belanghebbenden negeert of een gespannen relatie met de betrokken partijen veroorzaakt, kan dit leiden tot het verlies van vertrouwen en de noodzaak om een nieuwe executeur aan te stellen.

  1. Onredelijke vertragingen of obstructies

De executeur mag geen onredelijke vertragingen veroorzaken in de afwikkeling van de nalatenschap en mag niet weigeren samen te werken met belanghebbenden of onnodige obstakels opwerpen die de uitvoering van de laatste wil van de overledene belemmeren.

Echter, niet elk verwijt hoeft er direct toe te leiden dat de kantonrechter dat ook als een voldoende “gewichtige reden” opvat voor ontslag. Óf en wanneer er sprake is van een gewichtige reden voor ontslag hangt steeds opnieuw af van alle omstandigheden van het geval.

Juridisch advies:

Het ontslaan van een executeur is een serieuze stap die zorgvuldige overweging vereist, gezien de impact ervan op de afhandeling van een nalatenschap. Het is belangrijk om duidelijk aantoonbare gronden te hebben en juridisch advies in te winnen bij een gespecialiseerd erfrechtadvocaat voordat tot een verzoek tot ontslag wordt overgegaan. In gevallen waarin een executeur zijn of haar taken niet naar behoren uitvoert, de wet overtreedt of de belangen van de nalatenschap schaadt, kunnen erfgenamen stappen ondernemen om een nieuwe executeur te laten benoemen en ervoor te zorgen dat de laatste wil van de overledene op passende wijze wordt uitgevoerd. Heeft u vragen of wenst u advies? Neem dan contact op met gespecialiseerd erfrechtadvocaat en nalatenschapsmediator mr. Angelique van den Eshoff van SPEE advocaten & mediation.

SPEE advocaten & mediation Maastricht

Zoeken

Recente artikelen